Çoğumuz mobil atık takip sistemi ile tehlikeli/tehlikesiz atık beyan sistemini karıştırırız. Hatta ambalaj atığı toplama ayırma-geri kazanım ve/veya tehlikesiz atık toplama ayırma-geri kazanım tesislerinin atık üreticilerinden almış oldukları ambalaj ve tehlikesiz atıklarının ambalaj bilgi sistemi ve kütle denge sistemi haricinde tehlikeli atık beyan sistemine de girileceği zannedilir. Tehlikeli atık beyan sistemine firmanın prosesi sonucu oluşan tehlikeli ve tehlikesiz atıklar girilir. Atık üreticisinden almış olduğunuz ambalaj ve tehlikesiz atıklar; atık üreticisinin prosesi sonucu oluştuğu için atık üreticisi bu atıkları tehlikeli/tehlikesiz atık beyan sistemine bildirimleri yapması gerekmektedir. İsterseniz bu sistemlerin neler olduğunu detaylı bir şekilde açıklayalım;
Ambalaj Bilgi Sistemi: Ambalaj atığı toplama ayırma ve/veya geri kazanım tesislerinin atık üreticisinden almış oldukları ambalaj atıklarının ek-7 ve ek-8 sistemlerine beyanları yapılır. Ek-7 sistemini toplama ayırma lisansına sahip firmalar, ek-8 sistemini ise geri kazanım lisansına sahip firmalar kullanır. Eğer bir firma hem toplama ayırma hem de geri kazanım lisansına sahip ise ek-7 ve ek-8 sistemlerini bir arada kullanabilir.
Kütle Denge Sistemi: Tehlikesiz atık toplama ayırma ve/veya geri kazanım tesislerinin atık üreticisinden almış oldukları tehlikesiz atıkların beyan edildiği sistemdir. Ayrıca atık üreticisinden alınan ambalaj atıkları da kütle denge sistemine beyan edilmesi gerekmektedir.
Mobil Atık Takip Sistemi: Atık üreticileri proses sonucu oluşan tehlikeli atıklarını lisanslı firmalara gönderimi sırasında ulusal atık taşıma formu doldurulurdu. Atık gönderimi sırasında kullanılan ulusal atık taşıma formu kaldırılmış olup, yerine mobil atık takip sistemi getirilmiştir. Mobil atık takip sisteminde; firmada proses sonucu çıkan tehlikeli atıklar lisanslı firmalara gönderilmeden önce sistem üzerinden talep oluşturulur ve sistem taşıma kontrol numarası oluşturur. Daha sonra lisanslı firma atıkları aldıktan sonra taşıma kontrol numarasını kendi sistemlerine girerek atığı almış olduklarını kabul ederler.
Mobil Atık Takip Sistemi (MOTAT):
Sisteminin kullanıcıları:
Tehlikeli/Tehlikesiz Atık Beyan Sistemi: Firmaların prosesleri sonucu oluşan atıklarını lisanslı firmalara gönderdiklerine ya da atığı lisanslı firmalara gönderene kadar stoğunda bulundurduğuna dair gerekli bilgilerin girildiği sistemdir. Bu sisteme proses sonucu oluşan tehlikeli, tehlikesiz ve ambalaj atıkları beyan edilmesi gerekir.
Örnek vermek gerekirse;
Tekstil üretimi yapan bir firmada 01.07.2020 tarihinde bakım ve onarım çalışması sırasında yere yağ dökülmüştür ve bu yağın temizlenmesi için üstübü bezi kullanılmıştır. Bu üstübü bezi yağ ile kontamine olduğu için tehlikeli atık sınıfında sayılmaktadır ve 15 02 02 atık kodu ile geçici depolama alanında depolanmaktadır. Bu atık, sistem üzerinden gerekli bilgiler girilerek talep oluşturulmuştur ve 22.07.2020 tarihinde lisanslı firmaya gönderilmiştir. Tekstil firması, 2021 yılının Ocak ve Mart ayları arasında proses sonucu oluşan atık beyanlarını yaparken bir önceki yıl göndermiş oldukları atık bilgilerini girerek beyanlarını tamamlamaları gerekir .Bu kapsamda 2021 yılında beyanları girerken 2020 yılında göndermiş olduğu 15 02 02 atık kodunu beyan etmesi gerekir.
Kısaca toparlayacak olursak;
Ek-7 sistemini ambalaj atığı toplama ayırma lisansına sahip firmalar
Ek-8 sistemini ambalaja tığı geri kazanım lisansına sahip firmalar
Kütle denge sistemini tehlikesiz atık toplama ayırma veya geri kazanım lisansına sahip firmalar
Tehlikeli/tehlikesiz atık beyan sistemini proses sonucu atık oluşturan firmalar kullanır.
NOT: TEHLİKELİ/TEHLİKESİZ ATIK BEYAN SİSTEMİ, MOBİL ATIK TAKİP SİSTEMİ, AMBALAJ BİLGİ SİSTEMİ VE KÜTLE DENGE SİSTEMİ KESİNLİKLE BİRBİRİNE KARIŞTIRILMAMASI GEREKİR.
Ambalaj Bilgi Sistemi: Ambalaj atığı toplama ayırma ve/veya geri kazanım tesislerinin atık üreticisinden almış oldukları ambalaj atıklarının ek-7 ve ek-8 sistemlerine beyanları yapılır. Ek-7 sistemini toplama ayırma lisansına sahip firmalar, ek-8 sistemini ise geri kazanım lisansına sahip firmalar kullanır. Eğer bir firma hem toplama ayırma hem de geri kazanım lisansına sahip ise ek-7 ve ek-8 sistemlerini bir arada kullanabilir.
Kütle Denge Sistemi: Tehlikesiz atık toplama ayırma ve/veya geri kazanım tesislerinin atık üreticisinden almış oldukları tehlikesiz atıkların beyan edildiği sistemdir. Ayrıca atık üreticisinden alınan ambalaj atıkları da kütle denge sistemine beyan edilmesi gerekmektedir.
Mobil Atık Takip Sistemi: Atık üreticileri proses sonucu oluşan tehlikeli atıklarını lisanslı firmalara gönderimi sırasında ulusal atık taşıma formu doldurulurdu. Atık gönderimi sırasında kullanılan ulusal atık taşıma formu kaldırılmış olup, yerine mobil atık takip sistemi getirilmiştir. Mobil atık takip sisteminde; firmada proses sonucu çıkan tehlikeli atıklar lisanslı firmalara gönderilmeden önce sistem üzerinden talep oluşturulur ve sistem taşıma kontrol numarası oluşturur. Daha sonra lisanslı firma atıkları aldıktan sonra taşıma kontrol numarasını kendi sistemlerine girerek atığı almış olduklarını kabul ederler.
Mobil Atık Takip Sistemi (MOTAT):
- Her bir taşıma işlemine ilişkin bilgilerin kaynağında kayıt altına alınması,
- Atık taşıma firma ve araçların lisanslandırılması,
- Atık yüklü araçların seyir halindeyken izlenmesi,
- Atık taşıma işlemlerinin etkin bir şekilde denetlenmesi amacıyla hazırlanan çevrimiçi sistemdir.
Sisteminin kullanıcıları:
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
- Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri
- Atık üreticileri/yetkilendirilmiş kuruluşlar
- Lisanslı geri kazanım/bertaraf tesisleri
- Lisanslı atık taşıma firmaları
- Araç Takip Servis Sağlayıcıları (ATSS)
Tehlikeli/Tehlikesiz Atık Beyan Sistemi: Firmaların prosesleri sonucu oluşan atıklarını lisanslı firmalara gönderdiklerine ya da atığı lisanslı firmalara gönderene kadar stoğunda bulundurduğuna dair gerekli bilgilerin girildiği sistemdir. Bu sisteme proses sonucu oluşan tehlikeli, tehlikesiz ve ambalaj atıkları beyan edilmesi gerekir.
Örnek vermek gerekirse;
Tekstil üretimi yapan bir firmada 01.07.2020 tarihinde bakım ve onarım çalışması sırasında yere yağ dökülmüştür ve bu yağın temizlenmesi için üstübü bezi kullanılmıştır. Bu üstübü bezi yağ ile kontamine olduğu için tehlikeli atık sınıfında sayılmaktadır ve 15 02 02 atık kodu ile geçici depolama alanında depolanmaktadır. Bu atık, sistem üzerinden gerekli bilgiler girilerek talep oluşturulmuştur ve 22.07.2020 tarihinde lisanslı firmaya gönderilmiştir. Tekstil firması, 2021 yılının Ocak ve Mart ayları arasında proses sonucu oluşan atık beyanlarını yaparken bir önceki yıl göndermiş oldukları atık bilgilerini girerek beyanlarını tamamlamaları gerekir .Bu kapsamda 2021 yılında beyanları girerken 2020 yılında göndermiş olduğu 15 02 02 atık kodunu beyan etmesi gerekir.
Kısaca toparlayacak olursak;
Ek-7 sistemini ambalaj atığı toplama ayırma lisansına sahip firmalar
Ek-8 sistemini ambalaja tığı geri kazanım lisansına sahip firmalar
Kütle denge sistemini tehlikesiz atık toplama ayırma veya geri kazanım lisansına sahip firmalar
Tehlikeli/tehlikesiz atık beyan sistemini proses sonucu atık oluşturan firmalar kullanır.
NOT: TEHLİKELİ/TEHLİKESİZ ATIK BEYAN SİSTEMİ, MOBİL ATIK TAKİP SİSTEMİ, AMBALAJ BİLGİ SİSTEMİ VE KÜTLE DENGE SİSTEMİ KESİNLİKLE BİRBİRİNE KARIŞTIRILMAMASI GEREKİR.
